Herritarren %9ri sarbidea ukatuz, ez da ezer konponduko

Jon Urbe / FOKU
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Entrevista a Txetxu Ausín @AusinTxetxu publicado en Berria el 23 de noviembre de 2021 (enlace)

Ausin filosofoaren ustez, neurri «arantzatsua» eta «eraginkortasunik gabekoa» da txertatu ez direnei zenbait zerbitzutarako sarbidea ukatzea eta COVID ziurtagiria eskatzea.

 

Espainiako Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusi CSICeko kidea da Txetxu Ausin filosofoa (Bilbo, 1966). EHU Euskal Herriko Unibertsitatean doktorea da, eta eskarmentu handia du etikarekin lotutako auzietan.

EAEko Auzitegi Nagusiak atzera bota du Jaurlaritzaren eskaera, ostalaritzan eta bestelako zerbitzuetan COVID ziurtagiria exijitu ahal izateko. Zer deritzozu?

Ez dut uste neurri eraginkorra edo beharrezkoa zenik, inondik inora. Oraintxe, txertatuta daudenen ehunekoa oso handia da Euskadin: %90 baino gehiago, 12 urtetik gorakoen artean. Hortaz, COVID ziurtagiria exijitzeak ez dut uste egoera zeharo hobetuko lukeenik. Gainera, txertoek ez dute kutsatzea %100 eragozten; hortaz, segurtasun sentsazio faltsu bat eman dezake ziurtagiriak. Iritzi publikoari begira hartutako erabakia iruditzen zait: kutsatzeek gora egiten duten unean, administrazioek hartzen duten neurri bat, zerbait egiten ari direla erakusteko.

Europan ere bide beretik jo dute…

Bai, baina egoera oso bestelakoa da, txertatze mailari dagokionez. Orain, hemen, ez dut uste lehentasunezko neurri bat izan beharko litzatekeenik. Eraginkortasunik ezaz gain, ez dut uste egokia edo etikoa denik.

Zergatik ez?

Konponbide erraz bat eskaintzen duelako, arazo konplexu bati aurre egiteko. Errudun bat bilatu, eta hura jartzen du jomugan. Ez da kontu berria: halako arazoak ikusita, tentazioa izan ohi dugu pagaburu bat bilatzeko, eta hari egozteko gertatzen den guztiaren errua. Baina egoera ez da hain sinplea: transmisioa goranzkoan da, baina hori ez da konponduko herritarren %9ri edo %10i tabernetan sartzea debekatuz.

Txertoari uko eginda, arrisku handiagoa dute birusa transmititu eta gaitz larria pairatzeko…

Ez da komeni denak zaku berean sartzea: ez dakigu, txertoa ez duten horietatik, zenbat diren txertoen aurkakoak. Izan litezke osasun sistemaren radarretik at gelditu diren pertsonak, bazterketa egoeran bizi direnak, paperik edo baliabiderik ez dutenak edota osasun arrazoiengatik txertaketa prozesutik at gelditu direnak. COVID ziurtagiria exijitzeak are gehiago estigmatizatzen edo baztertzen ahal ditu kolektibo zaurgarri horiek.

Txertoari uko egin diotenek osasun zerbitzuengatik ordaindu behar izatea. Hori ere planteatu izan dute zenbait adituk, eta Singapurren, adibidez, praktikara eramanen dute.

Bai, CSICen lankide dudan Luis Enjuanes birologoak ere antzeko neurri bat planteatu du berriki, eta niri beldur handia ematen didate halakoek, ez baitakit noraino irits gaitezkeen argudio horretatik tiraka: erretzaileei erretiratuko al diegu osasun publiko unibertsalerako sarbidea biriketako gaitz bat badute? Eta obesitatea dutenei edota arazo kardiobaskularrak dituztenei? Eremu labainkorra da.

Hortaz, zer da zuk proposatzen duzuna, COVID ziurtagiriaren ordez?

Itzuli beharko genuke zientzialariek eta adituek proposatutako neurri epidemiologikoetara. Kutsatzeak gora doaz, ziurrenik, zenbait neurri malgutu direlako. Bada, berreskura ditzagun horiek: aireztapena, maskaren erabilera toki itxietan, jende kopuru murritzagoak ezartzea… Europako erdialdean eta iparraldean, adibidez, neurri horiek guztiak alboratu egin zituzten transmisioa apaltzen hasi zenean, eta izurria indar handiz sartu da berriz ere. Hemen, aldiz, maskararen erabilerari eutsi genion, eta olatu berria kontrolatuago dugula dirudi. Horrez gain, baliabide gehiago beharko dira, COVID-19aren aurkako estrategiari eutsi ahal izateko.

Adibidez?

Lehenik eta behin, lehen arreta indartu beharra dago. Transmisio kateak detektatu behar dira, kutsatu direnen eta beren kontaktuen arteko loturak aztertu, eta aztarnarien lana indartu, birusaren hedatzea eteteko. Langile gehiago ere beharko dira ziurrenik, osasun sistema tentsio egoeran egon ez dadin. Hori guztia egin ahal izateko, ordea, plangintza sendo bat behar da. Eta inbertsio publiko handiagoa. Halakorik ez da egin.

Txetxu Ausín

Científico Titular en el Instituto de Filosofía del CSIC (Grupo de Ética Aplicada GEA). Doctor en Filosofía por la Universidad del País Vasco (premio extraordinario), es profesor invitado en varias universidades y colaborador en el Instituto de Gobernanza Democrática Globernance. Sus áreas de trabajo son la ética pública, la bioética, los derechos humanos y la filosofía de las tecnologías disruptivas. Editor y autor de publicaciones sobre estos temas, ha sido fundador de la revista electrónica de éticas aplicadas DILEMATA. En la actualidad forma parte de los equipos de investigación de BAKARZAIN: Soledad no deseada y cuidados, EXTEND: Bi-directional Hyper-connected Neural System, BIODAT: Datos en salud y Detección y eliminación de sesgos en algoritmos de triaje y localización para la COVID-19. Vocal independiente de la Comisión de Ética Pública del Gobierno Vasco y del Comité de Ética y Garantías de UNIBASQ, colabora también en la Red ESPACyOS (Ética Salubrista para la Acción, Cuidados y Observación Social).

Más publicaciones y noticias

Proteger desprotegiendo

Artículo de opinión de Mikel Mancisidor @MMancisidor1970  el 28 de noviembre de 2021 en DEIA (enlace) Proteger desprotegiendo Celebro la decisión

Leer más »

Lortu arte

Artículo de opinión de Juanjo Álvarez  @jjalvarez64 publicado el 28/11/2021 en Noticias de Álava (enlace) Lortu arte Con un importante

Leer más »
Ir al contenido